หน้าแรก > หม้อข้าวหม้อแกงลิง-Nepenthes > การผสมเกสรหม้อข้าวหม้อแกงลิง

การผสมเกสรหม้อข้าวหม้อแกงลิง

14 มีนาคม, 2009
ดอกของต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิงจะเป็นดอกชนิดไม่สมบูรณ์เพศ คือแยกเพศผู้เพศเมียอิสระต่อกัน ดังนั้นการที่ท่านจะได้เมล็ดหม้อนั้นท่านต้องมีทั้งต้นเพศผู้และต้นเพศเมียพร้อมๆ กัน ถึงจะทำเมล็ดได้ แต่หากมีเพศใดเพศหนึ่งก็สามารถสร้างเมล็ดได้ เช่นมีต้นเพศเมียก็ไปขอเกสรเพศผู้จากนักเลี้ยงท่านอื่นมาใช้ หรือมีต้นเพศผู้ก็สามารถเก็บเกสรตัวผู้ไว้ในตู้เย็น เอาใส่ไว้ที่ฝาตู้ธรรมดาก็พอ จะอยู่ได้ประมาณ 2 เดือน อาจมากกว่าหรือน้อยกว่าก็แล้วแต่กรณี สำหรับวิธีการเก็บให้ไปดูในเรื่องของการเก็บเกสรหม้อข้าวหม้อแกงลิงไว้ใช้งานครับ แต่เกสรตัวเมียเอามาเก็บไม่ได้นะ ต้องติดอยู่ที่ต้นเท่านั้น มาดูกันครับว่าหน้าตาเป็นเช่นไร

ภาพซ้าย : ดอกเพศผู้ที่ยังไม่บาน จะมีลักษณะกลมๆ เหมือนลูกปิงปอง ภาพขวา : ดอกเพศเมียที่ยังไม่บานจะมีลักษณะรีๆ เหมือนไข่ไก่ ออกมาให้เห็นแบบนี้ ก็พอลุ้นได้บ้างแล้ว ว่าเพศผู้ หรือเพศเมีย

ภาพซ้าย : ลักษณะของดอกเพศตัวผู้ที่บานพร้อมใช้งาน จะคล้ายๆ กับไม้ปั่นหู ที่ปลายดอกจะมีละอองเกสรสีเหลืองเป็นผงที่ลักษณะฟู หากเอานิ้วมือสัมผัสก็จะติดออกมาด้วย แสดงว่าใช้งานได้แล้ว หรือจะตัดเก็บไว้ใช้งานในอนาคตก็ยังได้ ภาพขวา : ลักษณะของดอกเพศเมียที่บานพร้อมผสม ที่ปลายดอกเพศเมียจะมีน้ำเหนียวๆ เอาไว้ให้เกสรตัวผู้ติดได้ง่าย ลักษณะดอกมองดูคล้ายลูกรักบี้ หรือแจกัน ดอกทั้ง 2 ประเภทจะส่งกลิ่นคล้ายๆ ใบเตย
อยากจะผสมอะไรเราก็เด็ดเกสรตัวผู้มาป้ายใส่ตัวเมียซะเลย นี่แน่ะ….ในรูปจะเห็นว่าผมเอาเกสรตัวผู้ป้ายไปแล้ว ส่วนใหญ่ผมจะป้ายตอนเช้ากับตอนมืด ซึ่งก็คือเวลาก่อนออกไปทำงานและหลังกลับมาจากทำงานนั่นเลย สะดวกสุด
เมื่อป้ายเสร็จเรียบร้อย อย่าลืมเขียนชื่อแม่+พ่อ (ปกติใช้เพศเมียนำหน้า เพศผู้ตามหลังเสมอ) ไว้ที่ Tag ด้วย เพื่อกันลืม จดวันที่ไว้ด้วย รอประมาณ 60 วัน โดยเฉลี่ย คุณก็จะได้เมล็ดมาเพาะ
หลังจากนั้นประมาณ 2 อาทิตย์ คุณจะสังเกตุเห็นว่าฝักที่ผสมติดจะยาวขึ้น ยาวขึ้น (บางพันธุ์ก็ช่อเล็กๆ นะครับ แต่ก็เป็นแบบเดียวกัน) ดังรูปทั้ง 2 รูป ที่แสดงไว้ ก็ตั้งหน้าตั้งตารอให้ฝักแก่ เมื่อฝักแก่ก็จะเริ่มปริแตกออกจากล่างขึ้นบน (เป็น case ปกติทั่วไป) ท่านก็ตัดทั้งช่อดอกออกมาได้เลยครับ ใส่ห่อกระดาษไว้สัก 2-3 วัน ฝักทั้งหมดก็จะปริออก ท่านก็นำเมล็ดมาปลูกได้

มาดูกันใกล้ๆ ครับระหว่างฝักที่ผสมติดกับผสมไม่ติดความยาวจะต่างกันโดยสิ้นเชิงครับ

รอประมาณ 60 วัน อาจจะน้อยกว่าหรือมากกว่านั้นบ้าง ฝักจะเริ่มกลายเป็นสีน้ำตาลและเริ่มแตก ช่วงนี้เราตัดมาได้เลย ที่สำคัญตอนเขี่ยเกสรอย่าลืมเขียนวันที่ที่เราเขี่ยไว้ด้วยทุกครั้ง เพราะจะได้รู้ บางครั้งอาจมีเหตุก้านดอกหักเพราะแรงลม กิ่งไม้หล่นใส่ ลูกๆ มาเล่นแถวนั้นแล้วพลาดโดนช่อดอกของพ่อหัก (งานนี้ลูกชนะ) ลองนับวันดู ถ้าเกิน 40 วัน โอกาสที่จะนำมาปลูกแล้วขึ้นก็พอมีครับ การจดวันที่ จดที่มานับว่ามีประโยชน์ เวลาท่านนึกถึงความหลัง โอ้ว…มันช่างน่าประทับใจยิ่งนัก

Advertisements
%d bloggers like this: